Geschiedenis
Zo heerlijk als Carnaval zelf, zo deerlijk de verklaringen van zijn naam:
- Carne Levare: het vlees wegdoen
- Carrus Navalis: scheepswagen
- Carne Vale: vlees, vaarwel
Wat het ook allemaal moge zijn, ons Dommelbaorzedurp heeft zich kunnen vinden in de Noorditaliaanse schrijfwijze van rond 1100: 'Carnaval' en viert dit feest in een Bourgondisch getinte stijl. Het feest zelf echter is eeuwen en eeuwen ouder dan 1100 jaar en kent zeer uiteenlopende vormen.
De geschiedenis van 'Carnaval' in het ontzettend kort:
- de Indo-Germanen kenden het als Lente- en Nieuwjaarsfeest;
- de Egyptenaren vierden het rond Isis, hun godin van de vruchtbaarheid;
- de Babyloniërs formeerden een feestelijke stoet rond een uitbundig opgemaakte pronkschuit;
- de Grieken droegen dit Lentefeest op aan de vruchtbaarheid;
- de Romeinen kozen op hun Nieuwjaarsfeest een spotkoning voor dit feest;
- de Christenen brachten het feest in de sfeer van geloof en liturgie.
Carnaval, het feest van de omgekeerde wereld vol scherts en luim! Met een Prins-voor-3-dagen op de troon om de echte Prins te laten feesten en met scherts-gezagsdragers die de echte gezagsdragers voor die dagen waarnemen. Steeds met een symbool dat aan het begin van Carnaval aan het volk wordt getoond; eerst bedoeld om de toorn van de goden af te leiden, eeuwen later om zo de lokale grondlegger van Carnaval te eren.
Carnaval inspireerde ook grote kunstenaars. Eind 15e eeuw stelde Jeroen Bosch de Blauwe Schuit centraal op een van zijn werken en van Pieter Brueghel (de oude) is een beroemd werk bekend met als thema de strijd tussen 'Dikke Pens' en 'Magere Jan', ofwel tussen Carnaval en Vasten. Rond die tijd werd er dus in onze streek al Carnaval gevierd! Archiefstukken leren ons dat toen in 's-Hertogenbosch en waarschijnlijk ook in Vught op Vastenavond aan de minder bedeelden een extra maaltijd werd uitgereikt. Dit ter afsluiting van Carnaval en ter voorbereiding op de Vasten.
Toen Frederik Hendrik in 1629 vanuit zijn hoofdkwartier, Kasteel Maurick, zijn Staatse Troepen de stad 's-Hertogenbosch liet innemen, verdreef hij daarmee ook het Spaanse adellijk geslacht De Nezroab e Lemmod a Lavanrac. Eeuwen gingen voorbij in afwachting van een levensteken van dit roemrijke geslacht. Niets daarvan, de brievenbus bleef leeg en de telefoon zweeg. Tot de midden-vijftiger jaren, toen onze eigenste Boer Brordus tijdens een verblijf in Spanje dit vermiste geslacht van de Alfredo's opdook. Daarmee had onze Boer Brordus meteen alle argumenten in handen om zijn Carnavalsdorp te stichten en eens per jaar met Carnaval de dan regerende telg uit te nodigen voor een bezoek aan zijn dorp en hem mee onder te dompelen in het feest dat zijn onderdanen daar voor hem aanrichten. En wat geschiedde kort daarna??
Een citaat uit de Dommeldurper van 1988:
'Als de vier Vughtse vrienden, steenhouwer Harrij van Nunen, sigarenmaker Jo van Keulen, stucadoor Janus Verdonk en Piet Beks, de kastelein van cafe Maurickzicht, het destijds in 1954 in 's-Hertogenbosch niet zo slecht getroffen hadden, was het nog maar de vraag geweest of en wanneer er ooit een Dommelbaorzedurp zou zijn gekomen. Een Vughtse kastelein kon toen nog gerust Carnaval gaan vieren in Oeteldonk! Vermoedelijk mede door het ongelooflijke slechte weer kwamen de Vughtenaren in Oeteldonk overal voor gesloten deuren, zodat ze in 'erremoei mar wir op huis aon deden'. Bij Piet Beks brandde de kachel en was het warm. En terwijl zij daar van de kou aan het bekomen waren, opperde een van de vier het idee, dat dat in Vught toch ook moest kunnen: Carnaval vieren. 'Met vier man zijn we al', zo zeiden de vier vrienden en ze besloten zo spoedig mogelijk vrienden en relaties te polsen over hun belangstelling om mee te doen. Toen bleek, dat de tijd rijp was, want de animo was zo groot, dat de eerste aanzet in Vught al gauw een feit was. Na tal van vergaderingen en gesprekken viel het besluit om in 1954 als Dommelbaorzen in Vught een eigen Carnaval te organiseren'. Einde citaat.
En nu kan Dommelbaorzedurp niet meer zonder Carnaval en Carnaval niet meer zonder Dommelbaorzedurp met zijn schier eindeloze reeks Carnavaleske opborrelingen, gul overgoten met scherts en luim en zuiver spiritueel genot tot gevolg.
Daar wordt in 1970 ook nog het Jeugd- en Jongerencarnaval aan toegevoegd. Een waardevolle aanwinst en een uitstekende scholing voor het 'grote' Carnaval!